69. Bewezen aanpak van depressieve klachten

Hoe kan therapie genezen 69.

Er is een op wetenschappelijk bewijs gebaseerde behandeling van depressieve klachten. Depressieve klachten worden vaak aangepakt met behulp van bewezen interventies uit de cognitieve gedragstherapie. Deze evidence based therapie bij depressie komt in het heel kort op het volgende neer.

Je leert je bewust te worden van negatieve gedachten die je zelfwaardering naar beneden halen. Je leert deze gedachten herkennen en je leert meer reële gedachten over jezelf en anderen te ontwikkelen.

Daarbij is het heel belangrijk om weer activiteiten te gaan ondernemen om positieve ervaringen op te doen. Vooral het opnieuw leren aangaan, aanhalen en verbeteren van sociale contacten zorgen daarbij voor een vermindering van depressieve gevoelens.

Het beseffen dat jij zelf actie moet ondernemen en dat anderen dat niet voor jou gaan doen, speelt daarin een heel belangrijke rol. In therapie kun je deze doelstellingen met behulp van de therapeut gaan aanpakken. In acht tot twaalf gesprekken kan dit tot een behoorlijke verbetering leiden (Keijsers, et.al., 1997).

Je kunt ook een behandeling voor depressie zoeken op basis van Interpersoonlijke Psychotherapie (IPT). Naast cognitieve gedragstherapie is dit een bewezen effectieve therapie bij depressie. Interpersoonlijke psychotherapie gaat er vanuit dat veel psychische klachten samenhangen met veranderingen in sociale relaties. In het ‘Leerboek Interpersoonlijke Psychotherapie’ van Blom, Peeters en Jonker (2011) worden de principes helder uitgelegd.

Doel van de therapie is een verbetering van relaties met personen binnen en buiten je netwerk en daarmee het verminderen van de depressie of andere klachten. Het is een overzichtelijke vorm van psychotherapie van 12 tot maximaal 16 gesprekken. Het aantal gesprekken wordt van te voren vastgesteld zodat de cliënt precies weet waar die aan toe is. De cliënt wordt geacht daarna goed in staat te zijn om op eigen kracht weer verder te gaan.

Succes gegarandeerd

Ik garandeer je dit keer succes. Zowel cognitieve therapie als interpersoonlijke psychotherapie bestaan uit bewezen effectieve interventies, en ze werken echt. Daarna zal je zien dat je klachten behoorlijk verminderen of verdwijnen.

Als je echter onderliggende problemen hebt zoals gebrek aan basisveiligheid, emotionele verwerkingsproblemen of persoonlijkheidsproblemen, zal het alleen slechts tijdelijk werken.

Als dezelfde klachten terugkeren of in een andere vorm de kop opsteken, neem dan de tijd voor een gedegen therapie waarin therapeut en cliënt samen, voorbij techniek en theorie, het proces aangaan van emotionele groei en het leren aangaan van zingevende, waardevolle relaties.

Scott Miller (Duncan, Miller en Sparks, 2004) vindt echter dat je zo ie zo beter kan beginnen met een behandeling waarbij de cliënt centraal staat in plaats van de techniek.

De cliënt hoort volgens hem de held te zijn van de therapie. Ik wil graag vertellen hoe hij tegen therapie aankijkt, en vooral hoe hij dan denkt dat therapie kan genezen.

Blanchefleur Johnston  Blanchefleur Johnston

Literatuur
Blom, M., Peeters, F. en Jonker, K. (2011). Leerboek Interpersoonlijke Psychotherapie. Houten: Bohn, Stafleu, van Loghum.
Duncan, B.L., Miller, S.D., and Sparks, J.A. (2004). The heroic client. San Francisco: Jossey-Bass.
Keijsers, G.P.J., Minnen, A. van, Hoogduin, C.A.L. (1997). Protocollaire behandelingen in de ambulante GGZ. Houten: Bohn, Stafleu, van Loghum.

Advertenties

44. Emotionele groei door cliëntgerichte therapie

Hoe kan therapie genezen 44.

Carl Rogers (1902-1987) staat bekend om zijn cliëntgerichte therapie. Het wordt ook wel Rogeriaanse therapie of client centered therapie genoemd. Ik maakte al lang geleden kennis met zijn therapie tijdens mijn studie psychologie. Het kwam me over als een warme, empathische en gevoelsrijke therapiemethode.

Tegelijkertijd vond ik het moeilijker dan de praktische en concrete therapieën zoals cognitieve therapie en gedragstherapie. Ik had er ook op de een of andere manier moeite mee, maar ik begreep toen niet goed waarom. Nu kijk ik daar anders tegen aan.

In het boek van Ryckman (1985), Theories of Personality, wordt de therapie van Rogers kort en helder uiteengezet. Volgens Rogers begint en eindigt therapie met de subjectieve ervaringen van de cliënt. De innerlijke werkelijkheid, en niet de externe, objectieve werkelijkheid speelt de sleutelrol in het bepalen van iemands gedrag. Dat vind ik wel bijzonder omdat het zo’n heel ander uitgangspunt is dan bij de cognitieve therapie of gedragstherapie.

Psychotherapie kan je volgens Rogers zien als het proces ‘to become person’. Als therapeut kun je helpen door het aanvaarden van de volledige innerlijke wereld van de cliënt, die eigenlijk heel goed weet wat er met hem aan de hand is. Ofwel je kunt iemand helpen om een emotioneel volwassen en echt eigen persoon te worden.

De cliënt centered therapeut heeft geen vaste theoretische richting, en legt niets op. De therapeut biedt een veilige relatie met een onvoorwaardelijke, positieve acceptatie van de cliënt. Door voortdurend en empathisch stil te staan bij reacties die cliënten ervaren, kunnen ze tot inzichten komen, eigen verborgen emoties ontdekken en de eigen gezonde kern opnieuw tot uitdrukking leren brengen.

De therapeut geeft als ware de juiste, meest geschikte omstandigheden voor de persoonlijke groei van de cliënt. Je kunt je voorstellen dat deze therapie vaak tamelijk lang kan duren.

Innerlijke krachtbron voor emotionele groei

Rogers gaat er daarbij vanuit dat er een natuurlijke, innerlijke motivatie en krachtbron bestaat die er voor zorgt dat we onszelf kunnen handhaven en verder kunnen ontwikkelen tot waardevolle, rijpe volwassen personen. Hij veronderstelde daarbij dat de mensen van nature goed zijn, maar geblokkeerd kunnen zijn in hun ontwikkeling, waardoor ze misstappen begaan en verkeerde keuzes maken.

Nu weet ik ook waarom ik me vroeger niet zo thuis voelde bij deze stroming. Ik vond het moeilijk te rijmen met mijn ervaringen dat mensen niet alleen positieve, innerlijke krachten hebben, maar wel degelijk ook negatieve, destructieve, innerlijke krachten. Mijn interesse in Freud en de psychoanalyse werd juist gevoed door mijn ervaringen met de immens gevaarlijke, destructieve krachten die emoties kunnen hebben.

De ideeën van Rogers gingen me een stapje te ver de andere kant op. Ik heb dan ook lange tijd te weinig oog gehad voor deze therapie. Straks zal ik je wat vertellen over Miller (2004) en zijn zienswijze dat de cliënt de held is van zijn eigen leven. Door Miller heeft de cliëntgerichte therapie veel meer mijn waardering gekregen.

Eerst ga ik echter verder met enkele andere veelbelovende therapieën die psychische klachten kunnen genezen of verminderen. Een therapie die momenteel veel belangstelling krijgt, is gebaseerd op acceptatie en betrokkenheid, de Acceptance en Commitment Therapie, of ACT van Hayes en Smith (2006). Die therapie vraagt je om je moeilijkheden en pijn te accepteren en aan te gaan. Ik vertel je graag hoe zij voor zich zien hoe je dat kan doen.

Blanchefleur Johnston  Blanchefleur Johnston

Literatuur
Ryckman, R.M. (1985). Theories of Personality. Belmont: Wadsworth.
Duncan, B.L., Miller, S.D., and Sparks, J.A. (2004). The heroic client. San Francisco: Jossey-Bass.
Hayes, S.C. en Smith, S. (2006). Uit je hoofd in je leven. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds.