46. Meer problemen maar een zinvoller leven

Hoe kan therapie genezen 46.

Acceptance en commitment Therapie of ACT kiest voor een ongewone route als het gaat om hoe therapie kan genezen. Het is heel goed mogelijk dat je juist meer problemen en moeilijkheden in je leven krijgt dan voor de therapie. ACT biedt wat dat betreft een weg waarvan het einde onbekend is. Je nieuwe leven wordt dynamischer, waardevoller maar mogelijk ook moeilijker en angstaanjagender. Hayes en Smith (2006) zeggen tot slot: leven is kiezen. Niet voor wel of geen pijn, maar voor een waardengericht, zinvol leven met inherent pijn en lijden, of niet.

Misschien vraag je je af wat ze bedoelen met bereid zijn om te springen (zie vorige blog) en de pijn en het leed dat daarbij hoort voor lief te nemen? Ik denk dat ze bedoelen dat je uit de vermijdings- en beheersingscyclus moet stappen, je de controle moet leren loslaten en de sprong in het diepe moet wagen. Dat is niet hetzelfde als iemand met hoogtevrees van een hoge duikplank laten springen.

Soms lijkt het wel of ze dat bedoelen, maar dat vermoed ik niet. Ik denk dat ze op een heldere manier mensen willen laten ervaren dat het aangaan van moeilijkheden en lastige, vervelende ervaringen uiteindelijk beter is dan het aan de zijlijn blijven staan en afwachten tot je leven gaat beginnen.

Ik zie het als kiezen om de gevoelens aan te gaan die horen bij het doen van bepaalde nieuwe stappen in je leven. Een ander duwt je niet van de duikplank. Je kunt zelf stap voor stap ervaren hoe het voelt om eerst van een lagere duikplank te springen. Daarna kun je van een steeds hogere duikplank springen waarbij de sprong nu eenmaal gevoelens in je buik zal geven die daarbij horen. Die gevoelens hoef je niets mee, behalve te accepteren dat ze nu eenmaal gebeuren.

De ideeën van Hayes en Smith sluiten aan bij die van andere therapeuten die het aangaan van psychische pijn zien als een belangrijk deel van therapie. Acceptance en commitment therapie geeft wat dat betreft een hele mooie ingang. Je zou het kunnen zien als een therapie die je leert om toekomstige problemen niet meer te vermijden maar aan te gaan en te doorleven.


Demonteren van monsters

Bij deze therapie moet je wel in staat zijn om te beoordelen of te voelen wat je waardevol vindt en welke doelen in je leven belangrijk zijn. Veel cliënten blijken juist daar moeite mee te hebben. Ook lijken ze er vanuit te gaan dat je steeds opnieuw zelf verantwoorde, goede keuzes kunt maken. Verder worden de rol van onbewuste processen in de therapie, de invloed van trauma’s en de relatie met de therapeut buiten beschouwing gelaten.

Met verbazing heb ik af en toe sommige oefeningen gelezen, zoals die van het blikjesmonster (Hayes en Smith, 2006). De confrontatie met een probleem wordt vergeleken met een monster van tien meter hoog dat uit allemaal blikjes, draden en touw bestaat. Het probleem kan worden gedemonteerd in allemaal losse blikjes, en stukjes touw waardoor je de delen van het probleem stuk voor stuk kan gaan aanpakken.

Op zich vind ik het een mooie metafoor, maar wat als er nu dynamiet in sommige van die kleine blikjes zit? Mijn ervaring is dat sommige gebeurtenissen zich als dynamiet in je geheugen hebben vastgezet waardoor er blokkades bestaan die je belemmeren zonder dat je er zelf bewust van bent. Over het aanpakken van dat soort blikjes heb ik bij ACT niets kunnen terugvinden en voor trauma vind ik ACT dan ook geen goede therapie. Andere therapieën vind ik daarvoor beter geschikt. Laten we daar eens naar kijken.

Blanchefleur Johnston   Blanchefleur Johnston

Literatuur
Hayes, S.C. en Smith, S. (2006). Uit je hoofd in je leven. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds.

Advertenties