45. Hayes en Smith: aangaan en acceptatie van psychische pijn

Hoe kan therapie genezen 45.

Acceptance en Commitment therapie, in het kort ACT, van Hayes en Smith (2006) gaat er vanuit dat het lijden bij het leven hoort. Acceptatie van dit lijden is daarbij een stap op weg naar een dynamisch en flexibel leven. ACT belooft dat een fundamentele verandering van perspectief je leven wezenlijk kan veranderen. Die fundamentele verandering bestaat uit een andere manier van omgaan met je eigen ervaringen. Hoe precies zetten ze uiteen in hun boek ‘Uit je hoofd in je leven’.

Met de titel van hun boek geven ze ook het doel van de therapie weer. Volgens hen kun je vanaf dit moment, hier en nu, een voor jou waardevol leven leiden, maar daarvoor moet je wel leren om uit je hoofd te stappen en in het leven.

Ze gaan er daarbij van uit dat psychische pijn normaal is en belangrijk, en dat iedereen er last van heeft. Je kunt psychische pijn niet doelbewust elimineren, maar wel stappen nemen om te voorkomen dat hij toeneemt. Acceptatie van je pijn is een stap in de richting van verlossing van het lijden, de sleutel naar een ander, rijker leven.

Ik vind dat mooi gezegd, maar het klinkt wel wat eenvoudig na alle vorige therapieën waarover ik je vertelde. Bovendien vind ik het jammer dat je hoofd, of het denken, bijna de boosdoener lijkt van je problemen. Daar denk ik wat anders over, maar laten we eens kijken hoe ACT erover denkt hoe je uit je hoofd kunt stappen.

Uit je hoofd in je leven stappen

Door de technieken van ACT kan volgens Hayes en Smith de concrete inhoud veranderen van je psychische problemen zoals depressie, angst, boosheid en stress en daarmee ook de invloed daarvan op je leven. Ze vertellen het hoopvolle verhaal dat je minder krampachtig, opener en waardevoller kunt gaan leven, als je uit het gepieker in je hoofd stapt, en de emoties die moeilijkheden met zich meebrengen, leert aangaan en verdragen.

Hayes en Smith beschouwen het piekeren, en de woorden en gedachten, die je verstand continu produceert als een beheersings- en vermijdingscyclus van problemen. Daartegen over stellen ze de acceptatiecyclus die te maken heeft met in het hier en nu, zonder oordeel, emoties en gedachten, aanwezig zijn, en met het betrokken en flexibel aangaan van problemen.

Vooruitgang bestaat dan uit steeds vaker kunnen kiezen voor de acceptatie en commitment cyclus en steeds minder voor de beheersings- en vermijdingscylcus. Om dit aan cliënten te leren, maken therapeuten gebruik van verschillende technieken en oefeningen zoals mindfulness, afstand nemen van je gedachten, bereidheid oefenen om te springen, observatietechnieken en het kiezen van waarden en doelen in je leven.

Ze geven ook aan hoe lang ze verwachten dat een dergelijk therapieproces duurt. Steeds opnieuw zal je in je leven voor de beslissing komen te staan met steeds weer nieuwe problemen. Stel je voor dat je eerst vooral aan de zijkant van het leven stond toe te kijken en nu de stap gezet heb om nieuwe contacten aan te gaan. Bij de volgende stap kom je nieuwe problemen tegen met de contacten die je bent aangegaan die misschien wel zwaarder en heftiger zijn dan daarvoor.

Dat zou betekenen dat er eigenlijk geen einde is aan het therapieproces, maar een steeds vaker aangaan van steeds grotere moeilijkheden. Laten we hopen dat je daarvoor dan niet steeds opnieuw in therapie hoeft. Ik zal je het antwoord geven dat ACT daarop heeft.

Blanchefleur Johnston   Blanchefleur Johnston

Literatuur
Hayes, S.C. en Smith, S. (2006). Uit je hoofd in je leven. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds.

Advertenties